Các loại sữa tự làm cho bé tăng cân khỏe mạnh mẹ không nên bỏ qua

Sau 6 tháng tuổi, trẻ nhỏ cần nhiều dinh dưỡng hơn để phát triển vì sữa mẹ lúc này đã không còn là nguồn dinh dưỡng chủ đạo. Nhiều mẹ lựa chọn các loại sữa tự làm cho bé tăng cân để vừa giúp con đủ chất, vừa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Vậy có những loại sữa tăng cân, tăng đề kháng nào cho bé mẹ có thể tự làm dễ dàng tại nhà?

Lợi ích của việc tự làm sữa tăng cân cho bé

Trong các loại sữa tự làm cho bé, hầu hết các mẹ đều ưu tiên chọn sữa từ các loại hạt.Tuy có hàm lượng đạm thấp hơn sữa bò nhưng sữa hạt có hương vị thơm ngậy, thanh nhạt và bổ sung nhiều các dưỡng chất thiếu yếu như:

• Khoáng chất có lợi cho sức khỏe như magie, sắt, kali, canxi và vitamin D. 
• Axit béo omega-6 giúp tăng sức đề kháng, tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể.
• Cung cấp Glucid/Carbohydrate, vitamin D, nhóm B (B1, B2, B6, B12, PP), protein.
• Vitamin E, axit béo omega-3, chất xơ và chất béo không bão hòa giảm cholesterol, tiêu viêm, cải thiện sức khỏe mạch máu và giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim.
• Chất xơ không hòa tan hỗ trợ đường tiêu hóa, ngăn ngừa chứng táo bón ở trẻ.
• Chất xơ hòa tan tăng lợi khuẩn đường ruột, chống viêm nhiễm, kiểm soát cân nặng.
• Gutein và zeaxanthin giúp thị lực khỏe mạnh, cũng như bảo vệ đôi mắt khỏi bị tổn thương do stress oxy hóa.
• Phù hợp với trẻ bất dung nạp lactose. 
• Giúp no lâu, kiểm soát cơn đói. 

Dưới đây là bảng so sánh dinh dưỡng một số loại sữa tự làm cho bé tăng cân với sữa bò:

	Sữa bò nguyên chất	Sữa đậu nành không đường	Sữa hạnh nhân không đường	Sữa gạo không đường
Dinh dưỡng trung bình trong 1 ly (~230ml)	- 150 kcalo - 12g carbs - 8g chất béo - 8g chất đạm	- 80 kcal - 4g carbs - 4g chất béo - 7g chất đạm	- 45 kcalo - 1g carbs - 3g chất béo -1g chất đạm	- 120 kcalo - 22g carbs - 2g chất béo <1g chất đạm
Lợi ích	-Cung cấp nhiều chất đạm thiết yếu. -Nhiều loại tiện dụng cho nhiều mục đích sử dụng như sữa tiệt trùng, sữa organic…	- Nguồn cung cấp kali, canxi, vitamin A, B12 và D dồi dào. - Chứa nhiều chất đạm, ít calo và ít chất béo hòa tan - Phù hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng.	- Ít calo, giàu canxi, vitamin A và D. - Không chứa lactose.	- Ít gây dị ứng cho người dùng. - Chứa nhiều canxi, vitamin A và D. - Có vị ngọt tự nhiên, tốt cho sức khỏe.

Các loại sữa tự làm cho bé tăng cân kèm công thức chi tiết

Sữa hạnh nhân

Hạnh nhân không chỉ chứa lượng protein tốt mà còn cung cấp nhiều chất bổ dưỡng như canxi, vitamin E…. Ngoài ra, sữa hạnh nhân còn có lượng Omega-3 và hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Với hương vị thanh nhẹ, sữa hạnh nhân sẽ là loại sữa tự làm cho bé tăng cân được nhiều mẹ lựa chọn.

Cách làm:

1. Rửa sạch 100g hạnh nhân và ngâm qua đêm bằng nước đun sôi để nguội với một chút muối hạt. Khi ngâm thay nước 1-2 lần (ngâm tối thiểu 12 tiếng). Càng ngâm kỹ sữa làm ra sẽ càng ngon.
2. Xay phần hạt đã ngâm với 1 lít nước sôi để nguội. Không cần bóc vỏ. Khi xay có thể cho thêm một chút ít tinh dầu quế để dậy mùi thơm hơn.
3. Lọc bỏ bã lấy phần sữa hạt hoặc uống sệt đều được.

Sữa hạt dẻ

Hạt dẻ hay còn được gọi là sơn hạch đào. Thành phần chủ yếu của hạt dẻ gồm có tinh bột, protein, lipit cùng những loại vitamin B1, B2, C và đa dạng khoáng chất. Chính vì vậy, loại hạt này mang đến rất nhiều lợi ích cho sức khỏe của bé.

Cách làm:

1. Sơ chế hạt dẻ bằng cách bóc vỏ hạt và lớp vỏ lụa bên trong, lớp vỏ lựa này sẽ làm sữa có vị chát.
2. Đem hạt dẻ đi ngâm với nước lạnh khoảng 4- 5 tiếng cho hạt tăng thêm vị ngọt, béo.
3. Xay phần hạt dẻ và lọc lấy nước, nên lọc qua 2 lần
4. Cho lên bếp, đun khoảng 15 phút thì cho một ít vani, muối và đường vào, đun thêm 15 phút nữa thì tắt bếp. Đợi nguội và cho bé thưởng thức.

Sữa yến mạch

Trong các loại sữa tự làm cho bé tăng cân không thể bỏ qua sữa làm từ yến mạch tự nhiên. Yến mạch chứa chất béo lành mạnh, không có cholesterol, giàu canxi và dễ tiêu hóa. Ngoài ra sữa tăng cân cho bé từ yến mạch còn nhiều chất xơ, tốt cho trí não, tăng khả năng ghi nhớ. Bé bắt đầu tập uống thì mẹ nên tham khảo công thức làm sữa hạt kiểu này vì vị không nồng lại dễ uống.

Cách làm:

1. Ngâm 100g yến mạch nguyên hạt với nước đun sôi để nguội tối thiểu 6 tiếng, thay nước từ 1-2 lần. Nếu là yến mạch cán dày thì chỉ cần ngâm khoảng 4 tiếng.
2. Rửa vài lần với nước để bớt nhớt.
3. Xay nhuyễn mịn phần yến mạch vừa ngâm rửa với 1 lít nước ấm.
4. Lọc bỏ bã để lấy thành phẩm.

Sữa hạt sen

Sữa hạt sen cho bé có tác dụng kích thích ăn ngon, chữa tiêu chảy kéo dài, tăng cân, ngủ ngon. Trung bình 100g hạt sen tươi cung cấp 19g protein chất lượng cao, 2g mỡ, 350 calo, 68mg carbohydrate và khoáng chất (natri, kali, canxi, phốt pho).

Cách làm:

1. Ngâm 100g hạt sen tươi khoảng 60 phút. Nếu dùng hạt sen khô thì ngâm 24 tiếng, hoặc ngâm đến khi nào nở ra như sen tươi.
2. Cho hạt sen vào nồi nấu với nước. Khi sôi để lửa nhỏ đến khi sen mềm thì tắt bếp. \
3. Để hạt sen nguội sau đó cho vào máy xay nhuyễn. Xay từ 2-3 lần.
4. Lọc bã để lấy phần nước từ hạt sen. Tùy khẩu vị của bé mẹ gia giảm thêm độ ngọt cho phù hợp và cho bé thưởng thức.

Sữa gạo lứt

Vị của sữa gạo lứt dễ uống, thơm ngon. Nó kích thích vị giác của bé mà không tạo cảm giác béo như các loại sữa thông thường. Sữa gạo lứt là một loại sữa tăng cân tốt cho bé, đồng thời phòng ngừa nhiều bệnh ở trẻ nhỏ như bệnh tim, hen suyễn, loãng xương, tiểu đường, chống ung thư, ngăn ngừa tình trạng tắc nghẽn mạch máu…

Cách làm:

1. Nhặt sạch vỏ trấu và sàng làm sạch bụi bẩn.
2. Đổ gạo vào chảo, rang với lửa nhỏ cho đến khi gạo bắt đầu dậy mùi thơm. Khi hạt gạo bóng đẹp, và có khoảng chừng 20% hạt gạo đã nở thì tắt bếp.
3. Cho vào nồi 300ml nước (đối với 100g gạo lứt) và nấu chín mềm. Sau đó đem đi xay nhuyễn.
4. Dùng rây lọc kiệt phần nước và bột gạo lứt rồi bỏ phần bã.
5. Đun sôi nước + sữa tươi không đường + đường phèn. Sau đó thêm phần nước gạo lứt đã lọc vào nấu chung. Đun thêm 5-10 phút là được thành phẩm.

Sữa ngô

Sữa bắp hay sữa ngô là thức uống giải nhiệt rất tốt, không những vậy, với trẻ nhỏ, đây còn là thức uống giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe, phù hợp với cả trẻ trong tuổi ăn dặm. 100g ngô chứa khoảng 350 calo và nhiều vitamin chất khác như vitamin B1, B3, B9... Do đó đây là sữa tăng cân tốt cho sự phát triển của bé.

Cách làm:

1. Bắp lột bỏ vỏ, dùng dao tách phần hạt để riêng, giữ lại phần râu bắp. Hạt bắp và râu bắp đem rửa qua nước lạnh và để ráo.
2. Cho phần hạt bắp vào máy xay và xay nhuyễn.
3. Cho hạt bắp đã xay vào 500ml sữa và đun sôi. Thêm phần râu bắp vào nồi để sữa thanh hơn. Khuấy đều tay để không bị khét.
4. Khi sữa sôi thêm đường tùy theo khẩu vị rồi tắt bếp, dùng rây lọc lấy phần sữa và bỏ đi phần bã.

Sữa mè đen và hạt sen

Sữa mè đen, hạt sen có tác dụng hữu hiệu cho đường tiêu hóa, giúp nhuận tràng, trị táo bón, khó tiêu lâu ngày. Tiêu hóa khỏe giúp bé tăng cân dễ dàng và hiệu quả hơn.

Cách làm:

1. Ngâm 100g hạt sen trong 45-60 phút. Sau đó cho vào nồi 1 lít nước nấu đến khi mềm.
2. Rang 500g mè cho dậy mùi thơm
3. Xay nhuyễn hỗn hợp mè và hạt sen rồi lọc bã. Có thể cho thêm nước cốt dừa để tăng độ ngậy.

Lưu ý khi tự làm sữa tăng cân cho bé 

Cách lựa chọn nguyên liệu

Hiện trên thị trường, ngô bắp và đậu nành chủ yếu là thực phẩm biến đổi gen (GMO) nên mẹ cần chú ý không nên mua về làm sữa. Các loại đậu nên mua ở những nơi canh tác hữu cơ, không thuốc trừ sâu, phân bón; hạt nên mua theo mùa thu hoạch; yến mạch chọn loại hạt dày, cán nguyên. Các loại gia vị như tinh dầu vani, bột quế có thể thay bằng lá dứa.

Ngoài ra, mẹ có thể chế biến công thức làm sữa hạt (không đường) cho trẻ 6 tháng tuổi kèm với thực đơn ăn dặm. Với những bé trên 1 tuổi, tránh dùng đường cát trắng tinh luyện. Để tạo vị ngọt dễ uống cho các loại sữa tự làm, mẹ có thể tham khảo các nguyên liệu sau:

• Mạch nha (đặc sản Mộ Đức) ngọt thanh, ăn không gây khé cổ, trẻ ăn không nóng, chữa ho, đau dạ dày, bảo quản lâu mà vẫn giữ mùi vị.
• Đường phèn (băng đường) làm từ mía, củ cải đường. Theo Đông Y, đường phèn vị ngọt dịu tính bình bổ tỳ, phế, hỗ trợ tiêu hóa, thanh nhiệt.
• Đường phổi (đặc sản Quảng Ngãi) làm từ mật mía vị thanh, không quá ngọt.
• Đường thốt nốt chứa hàm lượng vitamin, khoáng chất cao gấp 60 lần so với đường cát; kích thích enzym tiêu hóa trong dạ dày, tẩy sạch đường ruột.

Cách bảo quản sữa tự làm

Sau công đoạn tốn nhiều thời gian nhất là ngâm, thời gian làm sữa hạt chỉ mất 30 phút - 1 tiếng. Sữa bảo quản trong chai thủy tinh hoặc nhựa BPA chịu nhiệt (giúp không biến chất, kết độc nếu nhiệt độ quá nóng/lạnh) cất ngăn mát tủ lạnh được 2-3 ngày.

• Sữa công thức bảo quản trong bao lâu

Cách bổ sung các loại sữa tự làm cho bé tăng cân

Các loại sữa tự làm cho bé tăng cân rất giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên để bé hấp thu tốt nhất, mẹ không nên bổ sung quá sớm trước thời điểm bé tập ăn dặm.

• Bé từ 6 tháng đến 1 tuổi cần bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất. Mẹ có thể bổ sung sữa đậu nành hạnh nhân, sữa đậu nành đậu đỏ, yến mạch, sữa hạt sen, sữa mè đen, sữa đậu xanh...
• Bé từ 1 tuổi trở lên mẹ có thể chọn các loại sữa từ những loại hạt cứng hơn như sữa đậu nành óc chó, hạnh nhân, hạt mắc ca, hạt điều…Ngoài ra mẹ có thể dùng các loại nguyên liệu tạo ngọt tự nhiên như gợi ý phía trên.

Bên cạnh đó theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, lượng sữa cần đảm bảo tối thiểu cho bé 6 tháng ăn dặm là 560ml mỗi ngày. Tuy nhiên để biết lượng sữa tối thiểu con mình cần là bao nhiêu ba mẹ vẫn phải dựa trên lượng ăn mỗi ngày của con. Ví dụ: Con có lượng ăn bẩm sinh từ bé đã ít, chỉ khoảng 400 - 500ml/ ngày, trong khi có bé khác thì cần 1-1,2l/ngày. Thì mẹ không cần ép con vừa ăn dặm, vừa uống đủ 560ml như khuyến nghị mà cần lựa theo con để có lượng ăn phù hợp. 

Trên đây Món ăn cho con vừa chia sẻ cho mẹ cách làm các loại sữa tự làm cho bé tăng cân dễ làm và giàu dinh dưỡng cho bé. Tuy không tốn nhiều thời gian nhưng mẹ cần lưu ý các bước khi chế biến và bảo quản để sữa đảm bảo mùi vị và dưỡng chất tốt nhất cho bé. Bổ sung sữa tự làm trong khẩu phần ăn hằng ngày sẽ giúp trẻ ăn ngon miệng và tăng cân khỏe mạnh hơn! Theo dõi Món ăn cho con để cập nhật nhiều chia sẻ thú vị mẹ nhé!